Macaristan

Macaristan

Avrupa’ya Açılan Kapı Macaristan

Merkezi konumu ile Avrupa’ya açılan bir kapı olarak kabul edilen Macaristan, Avrupa’da otoyol yoğunluğunun en yüksek olduğu 3 ülkeden biri konumunda. Küresel yatırımcılar için önemli bir merkez haline gelen ülke, Türk firmalarına da cazip fırsatlar sunuyor.
Orta Avrupa ülkesi Macaristan, 2004’te AB üyesi oldu. Budapeşte yönetiminin Türkiye ile de yakın siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkileri var. Macaristan'ın NATO müttefikliği, örgütlerde iş birliği içinde olması ve Türkiye'nin AB'ye üyeliğine verdiği destek ikili ilişkilerin olumlu ilerleyişini destekliyor.
Denize kıyısı olmayan bir ülke olan Macaristan batıda Avusturya ve Slovenya, kuzeyde Slovakya, doğuda Romanya ve Ukrayna, güneyde Sırbistan ve Hırvatistan ile komşu.Ortasından Tuna Nehri’nin geçtiği Macaristan’ın tarihi başkenti Budapeşte, "Buda" ve "Peşte" olarak isimlendirilen iyi yakadan oluşuyor. Bir dönem Osmanlı'nın da hüküm sürdüğü kentin iki yakasında Tuna boyunca Macaristan tarihine ışık tutan eserler göze çarpıyor.

KÜNYE
Resmi Adı Macaristan
Yüzölçümü 93 030 km²
Dil Macarca
Din Nüfusun %70’i Katolik, %25’i Protestan, %3’ü Ortodoks’tur. Ayrıca küçük topluluklar halinde Musevi ve Müslümanlar da bulunmaktadır.
Nüfus 9 milyon 750 bin
Başkent Budapeşte
Başlıca şehirleri Budapeşte, Debrecen, Szeged, Miskolc, Pecs, Gyor
Yönetim Cumhuriyet
Cumhurbaşkanı Janos Ader
Başbakan Viktor Orban
Para Birimi Macar Forinti (HUF)
GENEL EKONOMİK GÖRÜNÜM
GSYİH: 161 milyar dolar
Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 16 bin 484 dolar
Enflasyon Oranı: %3,4
İşsizlik: %3,4
İhracat: 122 milyar dolar
İthalat: 117 milyar dolar
İş Yapma Kolaylığı Endeksi: 52. Sıra (Doing Business 2020, 1-190 ülke)

2004 yılında AB’ye tam üye olan Macaristan, geçtiğimiz dönemde yabancı yatırımcıların ilgi odağı olmuş, doğrudan sermaye yatırımları ve likidite girişleri ile bölge ülkelerine göre daha hızlı bir ekonomik başarı yakalamıştır.

Macar ekonomisi, finansal sürdürülebilirlik ile ekonomik istikrarın temini yönünde önemli gelişmeler kaydetmiştir. Bu çerçevede, uygulanan mali programlar sayesinde, finansal sürdürülebilirlik ile ekonomik istikrarın temini yönünde önemli gelişmeler kaydetmiştir.

Bu kapsamda, bir taraftan, kamu harcamaları azaltılarak şeffaf bir hale getirilirken bir taraftan da finansal sektörde, bankacılık faaliyetleri takibe alınmış ve piyasaları güçlendirmeye yönelik bankacılık düzenlemelerinin çerçevesi oluşturulmuştur.

IMF verilerine göre Macaristan, 2020 yılı itibariyle 194 ülke arasında dünyanın 54. Büyük ekonomisidir. 2020 yılında cari fiyatlara göre, 149,9 milyar dolar olacağı tahmin edilen GSYİH’nın 2021 yılında 171,7 milyar dolar olması beklenmektedir.

2020 yılında cari fiyatlara göre %6,1 oranında azalması beklenen GSYİH’nin, 2021 yılında ise %3,9 oranında artacağı tahmin edilmektedir.

2020 yılında %3,7 olan tüketici fiyatlarına göre yıllık ortalama enflasyon oranının 2021 yılında %3,4 olacağı tahmin edilmektedir.

Macaristan’ın iç pazarı nispeten küçüktür. Bununla beraber ülke ekonomisi büyüklük bakımından halen bölge ülkeleri arasında Polonya ve Çek Cumhuriyeti’nden sonra bölgede 3. sırada yer almaktadır.

Macaristan Avrupa’ya ticaret ve yabancı yatırım yolu ile sıkı şekilde bağlanmış önemli sektörleri ile bölgedeki en açık ekonomiye sahip ülkedir. Mal ihracatının dörtte üçü AB’ye yapılmaktadır. AB ülkelerinin güçlü talebi ülke ekonomisi üzerinde net etkiye sahiptir.

Bu durum, batılı üreticilerin üretim faaliyetlerini Macaristan’a konuşlandırmaları sayesinde AB’nin büyüme hızının düştüğü ve ülke parası Forint’in değerlendiği dönemlerde bile devam etmiştir.

Macaristan ekonomisinin nasıl bir seyir izleyeceği, büyük ölçüde bağımlı olduğu AB ekonomilerinin göstereceği performansla ve iç talepteki artışın büyüklüğü ile yakından ilgilidir. İhracata yönelik üretim yapan imalat sektörünün göstereceği performansın bu hususta belirleyici olacağı düşünülmektedir.

DIŞ TİCARET
Macaristan dış ticaretinde uygulanan liberal politikalar ülkenin dış ticaret hacminde de etkisini göstermiş ve yıllar itibariyle ülkenin ticaret hacminde hızlı gelişmeler kaydedilmiştir. Macaristan dış ticaretinin büyük kısmını ülkede üretim yapan çok uluslu şirketler gerçekleştirmektedir.

Ekonomik geçiş döneminde dış ticaretin kompozisyonu da dönüşüme uğramıştır. Elektronik ve telekomünikasyon araçları, otomobil parçaları ve makineler önemli ihraç ürünleri haline gelmiştir. Gıda ürünleri önemli bir ihraç kalemi olmasına rağmen bu ürünlerin toplam ihracat içindeki payı düşüktür.

Macaristan’ın hem ihracat hem de ithalatında makine ve taşıt araçlarını ilk sırada yer almaktadır. Bu ürün grubunda Macaristan net ihracatçıdır. Bu yapının oluşmasında çok uluslu şirketlerin Macaristan’da gerçekleştirmiş olduğu yatırımların ve bu yatırımlarla oluşturulan üretim kapasitesinin çok önemli bir payı bulunmaktadır.
Macaristan’ın ihracatının ve ithalatının büyük bir bölümü AB üyesi ülkelerle gerçekleşmiştir. Rusya, Macaristan’ın ithalatında özellikle petrol ve gaz gibi enerji ürünleri ile önemli bir yere sahiptir. Bu ülke Macaristan’ın ihraç ürünleri için de önemli bir pazardır.
Ayrıca Çin, Macaristan’ın önemli ticaret ortaklarından biri haline gelmiştir. Çin firmaları AB pazarına girebilmek için Macaristan’da üretim tesisleri kurmaktadırlar.

2019 yılında 122 milyar dolarlık ihracatla dünyada 34. sırada olan ülkenin ihracat yaptığı başlıca ülkeler Almanya, Romanya, Slovakya, İtalya ve Avusturya’dır. Ülkenin ihracatında Türkiye %1,6 pay ile 18. sıradadır.

Ülkenin 2019 yılında ihraç ettiği başlıca ürünler; otomobiller, karayolu taşıtları için aksam ve parçalar, kıvılcım ile ateşlemeli içten yanmalı doğrusal veya döner pistonlu motorlar (patlamalı motor), tedavide veya korunmada kullanılmak üzere hazırlanan ilaçlar (dozlandırılmış), otomatik bilgi işlem mak. bunlara ait birimler, manyetik veya optik okuyucular ve verileri koda dönüştüren ve işleyen makinalardır.

2019 yılında 117 milyar dolarlık ithalatla dünya ithalatında 33. sırada olan ülkenin ithalat yaptığı başlıca ülkeler Almanya, Çin, Avusturya, Polonya ve Hollanda’dır.

2019 yılında ithal ettiği başlıca ürünler; karayolu taşıtları için aksam ve parçalar, petrol gazları ve diğer gazlı hidrokarbonlar, otomobiller, tedavide veya korunmada kullanılmak üzere hazırlanan ilaçlar (dozlandırılmış) ve ham petroldür.

TÜRKİYE İLE TİCARET
1997 yılında imzalanan STA ve 2004 yılında iki ülke arasında tesis edilen Gümrük Birliği, iki ülke ticaret hacmine olumlu katkı sağlamıştır.

Ülkemiz ile Macaristan arasında ikili ticaret hacmi hızla artmaktadır. 2020 yılı itibarıyla 2,7 milyar dolara ulaşan ticaret hacmi için hedeflenen miktar 6 milyar dolar olarak belirlenmiştir.

Genel olarak bakıldığında, Macaristan’a yönelik ihracatımızın %97,5’ini sanayi ürünleri, %2,5’ini ise tarım ürünleri oluşturmaktadır. İhracatımızda olduğu gibi, Macaristan’dan yapılan ithalatta da sanayi ürünlerinin payı yüksektir.

YATIRIM İLİŞKİLERİ
İki ülke arasındaki yatırım faaliyetleri yönünden özel önem taşıyan Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması 14 Ocak 1992 tarihinde imzalanmış olup, 1 Nisan 1995 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Yine karşılıklı yatırımların teşviki bakımından önem taşıyan Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması 10 Mart 1993 tarihinde imzalanarak 1 Ocak 1995 tarihinde yürürlüğe girmiştir.